RUMELÄ°HÄ°SARI MÃœZESÄ°-YEDÄ°KULEHÄ°SARI MÃœZESÄ°-ANADOLUHÄ°SARI MÃœZESÄ°

RUMELÄ°HÄ°SARI MÃœZESÄ°-YEDÄ°KULEHÄ°SARI MÃœZESÄ°-ANADOLUHÄ°SARI MÃœZESÄ°

1968 yılında kurulan Hisarlar Müzesi Müdürlüğü’nün kuruluÅŸ amacı 1952-1958 yılları arasında esaslı bir onarım geçiren Rumelihisarı ile 1962-1968 yılları arasında aynı biçimde onarım geçiren Yedikulehisarı’nın birer anıt-müze olarak korunması ve tanıtılması; Anadoluhisarı’nın da uygun bir biçimde yeniden yapılandırılarak ziyarete açılmasıdır.

Anadoluhisarı

Yedi dönümlük alanı kaplayan ve bulunduÄŸu mevkiye adını veren bu hisar, 1395 yılında Osmanlılar’ın ileri bir karakolu olarak Sultan I. Beyazid (Yıldırım) tarafından yaptırılmıştır. Bu yapıya II. Mehmed (Fatih) Devrinde “Hisarpeçe”, depo ve bazı ikametgah amaçlı yapılar eklenmiÅŸtir. 1928 yılında Kandilli Belediyesi tarafından bazı küçük onarımlar yapılmıştır. 1991-1993 yılları arasında Kültür Bakanlığı tarafından bazı onarımlar yapılmıştır. Bugün Anadoluhisarı, Beykoz Belediyesi sınırları içinde yer almaktadır. Hisarda taşınır kültür varlığı bulunmamaktadır. Ziyarete açılmamıştır.

Anadoluhisarı Müzesi

Anadoluhisarı, Beykoz
Tel/Faks : (0212) 263 53 05- 265 04 10

Hisarlar Müzesi Müdürlüğü’nün izni ile gezilebilir.

Rumelihisarı

Sarıyer Ä°lçesi sınırları içinde ve bulunduÄŸu mevkiye adını veren hisar, otuz dönümlük (30.000 m²) bir alanı kapsamaktadır. Anadolhisarı’nın karşısında Ä°stanbul BoÄŸazı’nın en dar ve akıntılı (600 m.) kısmında inÅŸa edilmiÅŸ muhteÅŸem bir anıt-eserdir. Bölgenin ve civarın antik devirde “Hermaion” adıyla anıldığı bilinmekte ise de, tarihçi Dukas bundan söz etmemekte ve hisar yeri olarak “Sostenion” un (Ä°stinye) aÅŸağısında, Fonea adıyla bilinen bir dağın yamacını göstermektedir. Rumelihisarı’nın adı: Fatih vakfiyelerinde Kulle-i Cedide; NeÅŸri tarihinde Yenice-Hisar; KemalpaÅŸazade, AşıkpaÅŸazade ve NiÅŸancı tarihlerinde BoÄŸazkesen Hisarı olarak geçmektedir. Bu adı Dukas karıştırarak Kefalokoptis biçiminde kullanmışsa da, ondan baÅŸka hiç kimse bu adı kullanmamıştır.

Büyük ZaÄŸanos Kulesi ile Küçük ZaÄŸanos PaÅŸa Kulesi’nde yer alan iki kitabeye göre hisar, takriben dört ay gibi kısa bir sürede yapılmıştır. Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki “Åžerh-i Tecriyd-i Ataik” adlı eserde ise eserin (139) günde bitirildiÄŸi kaydı vardır.

Yapımda kullanılan keresteler Ä°zmit ve Karadeniz EreÄŸlisi’nden; taÅŸlar Anadolu’nun deÄŸiÅŸik yerlerinden ve spoliler (devÅŸirme parça taÅŸ) çevredeki harap Bizans yapılarından elde edilmiÅŸtir.

Bazı tarihlerde yapımında 1000 usta, 2000 amele ve çok sayıda nakliyeci biçiminde yuvarlak rakamlar geçmekte ise de, Mimar E.H. Ayverdi yüzeysel hesapla bunu 300 usta, 700-800 amele ve 200 arabacı, kayıkçı, nakliyeci vd. taife olarak yazmaktadır.

60.000 m² alanı kapsayan anıtın kargir hacmi yaklaşık 57.700 m³ tür. Dağ Kapısı, Dizdar Kapısı, Hisarpeçe Kapısı ve Sel Kapısı olmak üzere dört esas ve Mezarlık Kapısı adında bir tali kapısı vardır.

Saruca Paşa, Halil Paşa ve Zağanos Paşa adlarında üç büyük ve küçük Zağanos Paşa adında bir ufak toplam dört kulesi; 13 adet irili ufaklı burcu bulunmaktadır.

Biri tıkalı iki su mecrası, ikisi kaybolmuş üç çeşmesi vardır. Camiden günümüze yalnızca yıkık minaresi kalmıştır.

Yapı, 1509 depreminde büyük zarar görmüş ancak hemen onarılmıştır. III. Selim (1789-1807) Döneminde de bir onarım gördüğü bilinmektedir. Ancak esaslı onarım, 1953 yılında devrin CumhurbaÅŸkanı Celal Bayar’ın talimatları ile üç Türk bayan mimar Cahide Tamer, Selma Emler ve Mualla Anhegger-EyüboÄŸlu’nun yaptığı restorasyonla gerçekleÅŸmiÅŸtir.

Müzede açık teÅŸhir yapılmaktadır, ancak sergi salonu ve depo bulunmamaktadır. Toplar, gülleler ve Haliç’i kapattığı söylenen zincirin bir parçasından oluÅŸan eserler, bahçede teÅŸhir edilmektedir.

Rumelihisarı Müzesi

Yahya Kemal Caddesi No: 42 Rumelihisarı, Sarıyer
Tel/Faks : (0212) 263 53 05

Çarşamba dışında 09.30-16.30 saatlerinde ziyarete açıktır.

Yedikulehisarı

Ä°stanbul’un önemli mimari eserlerinden biri olan Yedikulehisarı veya kısaca Yedikule, ÅŸehrin kara surlarının güneyinde, kendi adıyla anılan semtte Hisarlar Müzesi Müdürlüğü’ne baÄŸlı bir birimdir.

Hisar Ä°mparator II. Theodosios (408-450) Devrinde yapılan kara tarafı Bizans ÅŸehir surlarının en önemli giriÅŸi ve ayrıca Bizans tarihinde önemli bir yeri olan Altın Kapı (=Porta Aurea) arkasına bir ek inÅŸası ile Ä°stanbul’un fethinden dört yıl sonra, 1457-1458 tarihinde Sultan II. Mehmed (Fatih) tarafından bir iç-kale olarak yaptırılmıştır. Böylece Bizans ve Osmanlı Çağı yapıları biraraya gelmiÅŸtir.

Yedikulehisarı’nın surları beÅŸ köşeli bir yıldız biçimindedir.

Şehir tarafında tek bir kapı bulunmaktadır. Surların bitişiğine hiçbir yapı ilave edilmemiştir.

Hisardaki garnizonda bir dizdar (kale muhafızı), dizdar yardımcısı, 6 subay ve 50 asker bulunuyordu. Kale içinde bir dizdar evi ile 12 nefer evi de mevcuttu. Hisar içinde günümüze ulaşmayan barınak ve depoların izi bile kalmamıştır. Yalnız avlu ortasında yer alan ve 1905 yılına kadar ayakta kalabilen mescidin minaresinden bir bölüm ile önündeki çeşme görülebilir. Bu mescidin bir de mahallesi vardı ki, XVII.yüzyıla ait bir resimde görülebilen bu mahallenin de ne zaman ortadan kalktığı bilinmemektedir.

Yedikulenin bahçesinde taş top güllesi, mermer sütun başlığı, sütun parçası ve pişmiş toprak küp gibi toplam 17 parça eser açık-teşhirde yer almaktadır.

Kaynak: kulturvarliklari.gov.tr