Ä°zmir - Agora

Ä°ZMÄ°R - AGORA

Agora etimolojik olarak şehir meydanı, çarşı, pazar yeri demektir. Ticarî, adlî, dinî, siyasî fonksiyonları olan agora, sanatın yoğunlaştığı, felsefenin temellerinin atıldığı; stoaların, anıtların, sunakların, heykellerin bulunduğu yerdir. Tüccarların kalbidir.

Ä°zmir’in Namazgâh semtinde bulunan agora, Roma Döneminden (M.S. 2. yüzyıl) kalmadır ve Hippodamos ÅŸehir planına göre merkeze yakın yerde üç kat halinde inÅŸa edilmiÅŸtir. Ä°zmir agorası Ä°on agoralarının en büyük ve en iyi korunmuÅŸ olanıdır.

1932-1941 yılları arasında Rudolf Naumann, Prof. F. Miltner ve İzmir Efes müzeleri müdürü Selahattin Kantar tarafından yapılan ilk dönem kazılarla büyük bir bölümü ortaya çıkarılan İzmir agorasının, dikdörtgen formda, ortada geniş (120 x 180 m) bir avlu etrafında sütun ve kemerler üzerine inşa edilmiş üç katlı ve önünde merdiveni olan bileşik bir yapı olduğu anlaşılmıştır.

Uzun yıllar aradan sonra Kültür Bakanlığı’nın izni, Ä°zmir ValiliÄŸi ile Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü’nün iÅŸbirliÄŸiyle agorada son dönem kazıları 5 AÄŸustos 1996 tarihinde baÅŸlatılmıştır.

Agora’nın güneydoÄŸu yönünde, 1980′li yıllarda yanan Misak-ı Milli Ä°lkokulu’nun ihata duvarı yıkılıp 2835 m²lik bu alanın agoraya katılmasıyla agoranın alanı 16590 m²ye çıkmıştır. Ä°zmir BüyükÅŸehir Belediyesi’nin sponsorluÄŸunda devam eden agora çalışmaları; agora meydanı, kuzey kapısı bazilika altı, batı yapısı (stoa), antik çarşı olmak üzere beÅŸ yerde kazı, restorasyon, arkeolojik temizlik ve çevre düzenlemesi ÅŸeklinde sürdürülmektedir.

Söz konusu çalışmalarda agoranın kuzey kapısının bulunmasıyla en önemli iş gerçekleştirilmiştir. Burada bulunan Tanrıça Vesta kabartmasının ilk dönem kazılarda çıkarılan Zeus sunağı kabartmalarının devamı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca Tanrı Hermes, Dionysos, Eros, Herakles heykelinin yanı sıra pek çok erkek-kadın-hayvan heykeli, baş, kabartma, figürin vb. mermer, taş, kemik, cam, maden ve pişmiş topraktan eserler ele geçirilmiştir. Burada yeni bulunmuş yazıtlar M.S. 178 yılındaki İzmir depreminde kente yardım edenler hakkında bilgiler vermektedir.

kaynak: kulturvaliklari.gov.tr